O Muzeum.

HISTORIA / 1918 - 2010

Myśl o utworzeniu Muzeum Kolejnictwa zrodziła się wraz z odzyskaniem niepodległości już w 1918 roku. Okolicznościami, które przyspieszyły powołanie Muzeum Kolejnictwa, były Targi Wschodnie we Lwowie w 1927 roku, na których urządzono pawilon komunikacji. Wiele z tych cennych eksponatów z dziedziny kolejnictwa po zakończeniu wystawy zgromadzono w niewielkim (niespełna 200 m2) pomieszczeniu na Dworcu Głównym w Warszawie.

13 grudnia 1931 roku powołano Muzeum Kolejowe jako resortową instytucję kultury i przydzielono na ten cel budynek przy ulicy Nowy Zjazd 1 - naprzeciwko Zamku Królewskiego w Warszawie. 15 grudnia 1938 roku Muzeum Kolejowe przekształcono w Muzeum Komunikacji. Niestety, ośmioletni dorobek Muzeum, w czasie II wojny światowej, uległ całkowitemu zniszczeniu.

Próbę ponownego zorganizowania Muzeum podjęto w roku 1946. Pozyskaną, niewielką ilość zbiorów, przeniesiono do Bytomia. Decyzję o kolejnym powołaniu Muzeum Kolejnictwa podjął Minister Komunikacji w roku 1972, wyznaczając na jego siedzibę Dworzec Warszawa Główna Osobowa.

1 stycznia 1995 r. Muzeum zostało wyłączone organizacyjnie ze struktury PKP. Od 1 stycznia 1999 roku na mocy ustawy Muzeum Kolejnictwa przekazano do Samorządu Województwa Mazowieckiego.

Więcej informacji...

PROJEKT ROZBUDOWY / Muzeum Kolejnictwa

Muzeum Kolejnictwa w Warszawie od roku 1972 mieści się na terenie zabudowań dworca kolejowego Warszawa Główna. Obecnie Muzeum zajmuje powierzchnię dawnej hali głównej dworca (budowla z 1946 r.) oraz część zabudowań dworca towarowego Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej z 1903 r. o łącznej powierzchni 2604 m.2 oraz fragment układu torowego, na którym są eksponowane parowozy, lokomotywy spalinowe i elektryczne i inne jednostki taborowe – w sumie ponad 40 eksponatów, o łącznej powierzchni 18447 m.2.

Oba budynki posiadają ciekawą formę architektoniczną i pod wieloma względami zasługują na zachowanie jako element postindustrialnego dziedzictwa narodowego.

Budynek dawnych magazynów stacji towarowej Drogi Żelaznej Warszawsko – Wiedeńskiej stanowi jeden z ostatnich reliktów tej linii na terenie Warszawy. Unikatowa drewniana konstrukcja nośna dachu stanowi cenny przykład rosyjskiego budownictwa kolejowego końca XIX wieku. W latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku część pomieszczeń przebudowano na restaurację dworcową, tzw. Sala Lustrzana. Bywał tu między innymi Leopold Tyrmad – opisywał ją w powieści „Zły” czy Wojciech Młynarski autor słynnej „Niedzieli na Głównym”. Należy nadmienić, że teren przy ulicy Towarowej jest nieprzerwanie, od roku 1875, związany z funkcją kolejową.

Budynek dawnych magazynów stacji towarowej Drogi Żelaznej Warszawsko – Wiedeńskiej stanowi jeden z ostatnich reliktów tej linii na terenie Warszawy. Unikatowa drewniana konstrukcja nośna dachu stanowi cenny przykład rosyjskiego budownictwa kolejowego końca XIX wieku. W latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku część pomieszczeń przebudowano na restaurację dworcową, tzw. Sala Lustrzana. Bywał tu między innymi Leopold Tyrmad – opisywał ją w powieści „Zły” czy Wojciech Młynarski autor słynnej „Niedzieli na Głównym”. Należy nadmienić, że tern przy ulicy Towarowej jest nieprzerwanie od roku 1875 związany z funkcją kolejową.

Muzeum Kolejnictwa pragnie zaprezentować możliwe drogi rozwoju oraz koncepcję rozbudowy i zagospodarowania terenu przy ulicy Towarowej 1. W tym celu opracowano Architektoniczne Studium Rozbudowy. Zaproponowane przez architektów Konrada Chmielewskiego i Tomasza Pisarskiego rozwiązanie zakłada zachowanie w całości zabytkowych budowli z ubiegłego stulecia oraz połączenie na tym terenie funkcji muzealno – wystawienniczych z funkcjami komercjalnymi, usługowymi i przestrzenią publiczną. Na cele muzealne przeznaczono łącznie 14 500 m.2, a więc mniej niż dotychczas, w tym 11 700 m.2 na cele ekspozycyjne z zadaszoną powierzchnią peronów oraz 2 800 m.2 na zaplecze administracyjno - magazynowe. Powierzchnia komercyjna obejmuje 36 000 m.2 zaś powierzchnia usługowa mieszcząca sklepy, gastronomię, kluby, galerie, sale widowiskowe i konferencyjne – 8 300 m.2. Pozostała otwarta przestrzeń publiczna – 12 800 m.2. Należy zaznaczyć, że przedstawiona koncepcja rozwiązania architektonicznego jest zgodna z najnowszymi tendencjami w architekturze światowej, łączącymi zabytkowe przestrzenie postindustrialne, z nowoczesną formą służącą bieżącym funkcjom. Można tutaj wymienić adaptację na cele muzealne zabytkowego dworca klejowego w Paryżu, Miluzie czy Londynie.

NASZA ODNOWA / 2009 - 2010

Pragniemy jednocześnie przypomnieć, iż od roku 2009, własnymi siłami i środkami prowadzimy remont dworca Warszawa Główna Osobowa, tak, by nie został on skreślony z dziedzictwa pokoleń. Poniżej znajdują się zdjęcia ukazujące zmiany, jakich dokonaliśmy i postęp, jaki nastąpił w naszym Muzeum.

Podkreślić dodatkowo należy, iż to dzięki naszym wysiłkom, Muzeum wygląda estetyczne w tak reprezentatywnym miejscu, jakim jest centrum Warszawy, jak również pełni ważną rolę na mapie warszawskich muzeów.

Fasada budynku

Budynek ten to budowla z lat 50-ch. Przez szereg lat nie remontowana. Niektóre jego elementy pochodzą jeszcze z czasów carskich, m.in. magazyny. W 2009 roku podjęto decyzję o jego remoncie. Odmalowano wszystkie ściany, wyremontowano wnętrza, oraz odbudowano część zburzonych ścian.

ul.Towarowa 1

To jedna z najruchliwszych ulic Warszawy, dlatego też poczyniliśmy starania aby właśnie od tej, często widywanej strony, Muzeum było jak najbardziej atrakcyjne. Znajdują się tu zdjęcia parowozów oraz banery ukazujące i zapraszające na nasze ciekawe wystawy.

Dziedziniec Muzeum

Część Muzeum, wyburzona i pozostawiona sama sobie na wiele lat, została uprzątnięta i na nowo zagospodarowana. W okresie letnim można tutaj na chwilę odpocząć, napić się czegoś odświeżającego i cieszyć się chwilą ciszy i spokoju w samym centrum Warszawy.

Wyjście na peron

Zniszczone i nie malowane przez lata nie zachęcało do zwiedzania. Teraz ta odrestaurowana część Muzeum prowadzi w stronę skansenu, gdzie podziwiać można zgromadzony tabor, lub na Salę Lustrzaną gdzie często odbywają się specjalne uroczystości.

Perony

To miejsce kojarzone typowo z koleją. Przy nim stoją specjalne eksponaty. Wagon salonowy władz PRL tzw. "Salonka Bieruta" oraz jedyny w Europie, całkowicie zachowany, pociąg pancerny. Peron to miejsce specjalnych uroczystości.

Przestrzeń zielona

Muzeum to miejsce mało kojarzone z zielenią. My dbamy o nią szczególnie. To już tradycja, że zakończenie układu torowego stanowi właśnie pas zieleni. Specjalnie dobrane rośliny harmonizują zabytki techniki z otoczeniem.

Biblioteka

Jeszcze nie tak dawno zbiory były zamknięte w magazynie. Teraz to jedno z nielicznych takich miejsc w Polsce. Można tu zobaczyć i poczytać książki z przed 80 lat, a fachowy personel doradzi i znajdzie wszystkie informacje na dany temat.

Biura

Teraz to nowoczesne przestrzenie sprawiające, iż praca to czysta przyjemność. Zostały na nowo zaprojektowane, przy współudziale pracowników, tak, by jednocześnie były praktyczne i estetyczne. Najnowocześniejszy sprzęt biurowy pomaga w obsłudze i kontakcie z wieloma instytucjami, z którymi Muzeum na co dzień współpracuje.

Inne pokoje

W budynku nie mieszczą się już tylko biura. Znaleźć tu można również inne pokoje, w których przyjmowani są goście i odbywają się narady. Zaprojektowano je tak, by każdy czuł się tu swobodnie i można było prowadzić ważne rozmowy.

Korytarze

Zaniedbane i mało ciekawe nie wprowadzały w dobry nastrój. A to bardzo ważna część budynku. Przemierzane codziennie kilometrami muszą sprawiać, by praca tu była przyjemnością. Liczne zdjęcia ukazują urywki z życia kolei.

Warsztat konserwatorski

To tu często odbywa się renowacja cennych zbiorów. Jest stale poszerzany i wyposażany w nowe maszyny. Rzadko widywany przez zwiedzających, jest jedną z najważniejszych części Muzeum. Dlatego zwracamy niezwykłą uwagę na jego poprawne funkcjonowanie.

Przyszłość Muzeum

Muzeum przechowuje i restauruje całą spuściznę po polskich kolejach, ale chcemy, by było czymś więcej niż tylko Muzeum. Chcemy, by było miejscem interaktywnym, ciekawym, a jednocześnie z nutą nostalgii, otwartym i wyznaczającym nowe horyzonty, by było miejscem, do którego każdy będzie z przyjemnością wielokrotnie powracał.